:: دوره 12، شماره 2 - ( تابستان 1399 ) ::
جلد 12 شماره 2 صفحات 5-18 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی همبستگی میزان کروم، روی و مس با طول، وزن، سن و جنسیت در ماهیچه ماهی سفید (Rutilus kutum) صید شده از شمال و جنوب تالاب انزلی
مینا سیف زاده
پژوهشکده آبزی‌پروی آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، انزلی، ایران.
چکیده:   (662 مشاهده)
بعضی از عناصر سنگین مانند مس و روی برای متابولیسم ماهی و انسان ضروری هستند، در حالی که غلظت بیش از حد فلزات سنگین اکوسیستم را مختل می¬کند، زیرا برخی از این موارد باعث تخریب بالقوه محیط زیست موجودات زنده می¬شوند. ماهی¬ها عمده ساکنان این محیط¬ها هستند که می¬توانند تحت تأثیر آلاینده¬های سمی قرار بگیرند. ورود این این آلاینده‌ها به ماهی و انتقال به انسان می‌تواند بیماری‌های متعددی را برای انسان ایجاد کند. ماهی سفید ازجمله ماهیان بازارپسند و ممتاز شیلاتی محسوب می‌شود که بررسی میزان فلزات سنگین آن ازنظر میزان سلامت و همچنین سلامت غذای جامعه اهمیت دارد. این تحقیق باهدف بررسی میزان تجمع فلزات سنگین کروم، روی و مس در بافت عضلانی ماهی سفید تالاب انزلی، بررسی همبستگی این عناصر با طول و وزن ماهی و مقایسه غلظت این فلزات با استاندارد FAO انجام شد. برای اجرای این تحقیق تعداد ۳۰ فطعه ماهی سفید از هر یک از مناطق شمال (انزلی) و جنوب (صومعه‌سرا) تالاب انزلی در فصل زمستان سال ۱۳۹۶ صید شد. میزان تجمع عناصر سنگین در بافت خوراکی با استفاده از روش اسپکتروفتومتری اتمی شعله¬ای اندازه‌گیری شد. میانگین وزن نمونه¬ها در مناطق شمال و جنوب تالاب 46۸ - ۴۶۰ گرم و میانگین طول ۴۰/۳۲–۳۱ سانتی¬متر بود. میانگین روی در ماهی سفید مناطق شمال (۳۲/11) و جنوب تالاب (6۱/13) میکروگرم/گرم اختلاف معنی‌دار داشتند (05/0 P<). اما میانگین کروم در مناطق شمال و جنوب (00/0)  میکروگرم/گرم و مس در مناطق شمال (۴۷/2) و جنوب (۶۶/3) میکروگرم/گرم تالاب اختلاف معنی¬دار نداشتند (05/0P>). میانگین روی و مس در مقایسه با استاندارد جهانی (FAO) به طور معنی-داری کمتر بود (05/0 P<). در این مناطق تجمع روی از مس و کروم و تجمع مس از کروم در ماهیچه خوراکی ماهی سفید تالاب انزلی بیشتر بود. فلزات مورد مطالعه در بافت خوراکی نمونه¬های صید¬شده از مناطق شمال و جنوب تالاب تفاوت معنی¬دار نشان ندادند (05/0> P). بر اساس نتایج اندازه‌گیری کروم ارتباط این فلز با طول و وزن قابل‌بررسی نبود.  در بافت خوراکی ماهی سفید صید شده از مناطق شمال و جنوب تالاب، طول و جنسیت با فلزات روی و مس همبستگی منفی داشتند. در منطقه جنوب تالاب همبستگی مثبت بین وزن و غلظت فلز مس اتفاق افتاد. در منطقه شمال تالاب همبستگی بین سن با فلز مس در ماهی مورد مطالعه منفی بود. همچنین تفاوت معنی-دار در همبستگی مشاهده نشد (05/0P>). بین تجمع فلزات کروم، روی و مس با جنسیت ارتباط وجود نداشت. با توجه به این‌که حد مجاز کروم، روی و مس توسط غذا و دارو 0، 50 و 20 میکروگرم/گرم اعلام شده است، بنابراین ازنظر بهداشت مواد غذایی ماهی سفید صیدشده از مناطق شمال و جنوب تالاب انزلی ازنظر میزان تجمع روی، مس و کروم برای مصارف انسانی مناسب بوده و فاقد عوارض جانبی برای انسان است.
واژه‌های کلیدی: تالاب انزلی، فلزات سنگین، طول ماهی، ماهی سفید، وزن ماهی، سن ماهی.
متن کامل [PDF 1160 kb]   (89 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/3/24 | پذیرش: 1399/3/24 | انتشار: 1399/3/24


XML   English Abstract   Print



دوره 12، شماره 2 - ( تابستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها